اپل و تراشه‌های حافظه چینی؛ فشار آمریکا در بحبوحه بحران جهانی حافظه

اپل زیر فشار کمبود حافظه؛ آمریکا از این شرکت خواست سراغ تراشه‌های چینی نرود

اپل بین بحران حافظه و فشار آمریکا گیر افتاده است

اپل در یکی از حساس‌ترین مقاطع زنجیره تأمین خود قرار گرفته است. از یک طرف، افزایش شدید تقاضا برای حافظه به‌دلیل توسعه مراکز داده و هوش مصنوعی باعث شده تأمین تراشه‌های حافظه برای شرکت‌های تولیدکننده محصولات الکترونیکی دشوارتر و گران‌تر شود؛ از طرف دیگر، دولت آمریکا از اپل خواسته برای تأمین حافظه موردنیاز محصولاتش سراغ شرکت‌های چینی نرود.

ماجرا زمانی جدی‌تر شد که گزارش‌ها اعلام کردند اپل در حال بررسی و آزمایش تراشه‌های حافظه شرکت چینی CXMT برای محصولاتی مانند آیفون و مک‌بوک بوده است. رویترز نیز هفته گذشته گزارش داد که اپل تراشه‌های حافظه CXMT را در محصولات مختلف آزمایش کرده تا اثر کمبود ناشی از رونق هوش مصنوعی را کاهش دهد.

حالا موضع واشنگتن شرایط را برای اپل پیچیده‌تر کرده است.

هاوارد لوتنیک، وزیر بازرگانی آمریکا، اعلام کرده دولت این کشور با خرید تراشه‌های حافظه از تولیدکنندگان چینی توسط اپل موافق نیست و از این شرکت خواسته به دنبال گزینه‌های دیگری باشد.

اما نکته مهم این است که این اظهارات لزوماً به معنی ممنوعیت قانونی کامل خرید تراشه‌های چینی توسط اپل نیست.

چرا اپل به سراغ تراشه‌های چینی رفته است؟

پاسخ را باید در بحران جهانی حافظه جست‌وجو کرد.

رشد سریع هوش مصنوعی باعث شده شرکت‌های فناوری میلیاردها دلار برای ساخت مراکز داده جدید هزینه کنند. این مراکز داده به حجم بسیار زیادی از حافظه و تراشه‌های پیشرفته نیاز دارند.

در نتیجه، بخشی از ظرفیت تولیدکنندگان بزرگ حافظه به سمت بازار سرور و هوش مصنوعی رفته است.

این مسئله فشار بیشتری به بازار حافظه مورد استفاده در گوشی، لپ‌تاپ و سایر محصولات مصرفی وارد کرده است.

اپل نیز از این شرایط مستثنی نیست.

آیفون‌های جدید، مک‌بوک‌ها و سایر محصولات این شرکت به حافظه DRAM و NAND نیاز دارند و افزایش قیمت این قطعات می‌تواند هزینه تولید دستگاه‌ها را بالا ببرد.

در چنین شرایطی، پیدا کردن یک تأمین‌کننده جدید می‌تواند برای اپل اهمیت زیادی داشته باشد.

CXMT یکی از شرکت‌های چینی فعال در حوزه DRAM است و می‌تواند یک گزینه جایگزین برای اپل باشد. گزارش رویترز می‌گوید اپل در حال آزمایش تراشه‌های این شرکت برای محصولات مختلف بوده است.

مشکل اپل فقط قیمت نیست

ممکن است در نگاه اول به نظر برسد اپل صرفاً به دنبال خرید حافظه ارزان‌تر است، اما مسئله بسیار پیچیده‌تر از این است.

اپل باید به صورت هم‌زمان سه موضوع را مدیریت کند:

قیمت تراشه‌ها، ظرفیت تولید و محدودیت‌های تجاری آمریکا.

اگر اپل بتواند از شرکت‌های چینی حافظه بیشتری خریداری کند، احتمالاً گزینه‌های بیشتری برای مقابله با کمبود خواهد داشت.

اما استفاده از چنین تراشه‌هایی می‌تواند اپل را در برابر فشارهای سیاسی و تجاری آمریکا قرار دهد.

این موضوع مخصوصاً برای اپل اهمیت زیادی دارد، زیرا این شرکت در سال‌های اخیر تلاش کرده بخشی از زنجیره تأمین خود را از چین خارج یا متنوع کند.

بنابراین تصمیم درباره تأمین حافظه فقط یک تصمیم فنی نیست؛ بلکه یک تصمیم استراتژیک است.

آمریکا چرا با استفاده اپل از حافظه چینی مخالف است؟

دولت آمریکا در سال‌های اخیر تلاش کرده وابستگی شرکت‌های آمریکایی به زنجیره تأمین چین در حوزه فناوری‌های حساس را کاهش دهد.

حافظه نیز به یکی از بخش‌های مهم این سیاست تبدیل شده است.

در همین زمینه، برخی نمایندگان کنگره آمریکا پیش‌تر از اپل خواسته بودند برنامه استفاده از تراشه‌های شرکت‌های چینی مانند CXMT و YMTC را کنار بگذارد. آنها نگرانی‌هایی درباره وابستگی شرکت‌های آمریکایی به تأمین‌کنندگان چینی مطرح کرده‌اند.

از طرف دیگر، شرکت آمریکایی Micron نیز از تولیدکنندگان بزرگ حافظه است و افزایش سهم شرکت‌های چینی در بازار می‌تواند رقابت بیشتری برای این شرکت ایجاد کند.

به همین دلیل، مسئله حافظه در حال تبدیل شدن به بخشی از رقابت بزرگ‌تر آمریکا و چین در صنعت نیمه‌رساناها است.

آیا اپل مجبور است حافظه چینی را کنار بگذارد؟

فعلاً نمی‌توان چنین نتیجه‌ای گرفت.

اظهارات وزیر بازرگانی آمریکا نشان‌دهنده مخالفت دولت این کشور است، اما گزارش‌ها تأکید می‌کنند که در حال حاضر قانونی که به‌طور مشخص خرید تمام تراشه‌های حافظه چینی توسط اپل را ممنوع کند، وجود ندارد.

بنابراین اپل همچنان باید میان نیازهای زنجیره تأمین خود و فشارهای واشنگتن تعادل ایجاد کند.

این موضوع می‌تواند به مذاکرات بیشتر میان اپل و دولت آمریکا منجر شود.

اپل نیز پیش‌تر اعلام کرده که در حال بررسی گزینه‌های مختلف برای تأمین قطعات موردنیاز خود است و هم‌زمان تلاش‌هایی برای افزایش تولید در آمریکا و همکاری با شرکای فعلی خود دارد.

بحران حافظه چه ارتباطی با هوش مصنوعی دارد؟

شاید مهم‌ترین بخش این خبر همین قسمت باشد.

ممکن است کاربر هنگام خرید یک گوشی جدید اصلاً متوجه نشود که رشد هوش مصنوعی در مراکز داده چگونه می‌تواند قیمت یک گوشی را تحت تأثیر قرار دهد.

اما زنجیره اتفاقات تقریباً به این شکل است:

رشد هوش مصنوعی باعث افزایش ساخت مراکز داده می‌شود.

مراکز داده به حافظه بسیار زیادی نیاز دارند.

تولیدکنندگان حافظه ظرفیت بیشتری را به محصولات موردنیاز سرورها و شتاب‌دهنده‌های هوش مصنوعی اختصاص می‌دهند.

ظرفیت باقی‌مانده برای بازار مصرفی محدودتر می‌شود.

قیمت حافظه افزایش پیدا می‌کند.

در نهایت شرکت‌هایی مانند اپل با هزینه بالاتری برای تولید گوشی و لپ‌تاپ مواجه می‌شوند.

به همین دلیل، بحران فعلی حافظه را نمی‌توان فقط یک مشکل مربوط به صنعت کامپیوتر دانست.

این بحران می‌تواند مستقیماً به بازار موبایل نیز منتقل شود.

آیا قیمت آیفون افزایش پیدا می‌کند؟

هنوز نمی‌توان گفت فشار فعلی حتماً باعث افزایش قیمت آیفون خواهد شد.

اپل معمولاً راه‌های مختلفی برای مدیریت هزینه‌های تولید دارد؛ از مذاکره با تأمین‌کنندگان گرفته تا تغییر حجم سفارش، استفاده از قطعات جایگزین و مدیریت موجودی.

اما اگر قیمت حافظه برای مدت طولانی بالا بماند، فشار روی هزینه تولید محصولات اپل افزایش پیدا خواهد کرد.

این موضوع برای نسل‌های آینده آیفون اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ مخصوصاً اگر ظرفیت حافظه گوشی‌ها نیز افزایش پیدا کند.

از طرف دیگر، استفاده بیشتر از قابلیت‌های هوش مصنوعی روی خود دستگاه می‌تواند نیاز به حافظه بیشتری ایجاد کند.

بنابراین اپل با یک تناقض جالب روبه‌رو شده است:

هوش مصنوعی قرار است آیفون را قدرتمندتر کند، اما توسعه همین فناوری می‌تواند هزینه حافظه موردنیاز آیفون را افزایش دهد.

چین هم دیگر بازیگر کوچکی در بازار حافظه نیست

نکته جالب دیگر این است که شرکت‌های چینی به‌تدریج در بازار حافظه قدرتمندتر شده‌اند.

برای مثال، شرکت YMTC در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶ توانسته حدود ۱۴ درصد از محموله‌های NAND جهان را در اختیار بگیرد و برای نخستین بار در میان سه تولیدکننده بزرگ از نظر حجم عرضه قرار گرفته است. رشد این شرکت در شرایطی اتفاق افتاده که تقاضای مراکز داده برای حافظه NAND به‌شدت افزایش یافته است.

این موضوع نشان می‌دهد که چین دیگر صرفاً یک مصرف‌کننده بزرگ تراشه نیست و در بخش‌هایی از زنجیره تولید حافظه نیز به رقیبی جدی تبدیل شده است.

به همین دلیل، تصمیم اپل برای استفاده احتمالی از تراشه‌های چینی می‌تواند ابعاد بسیار بزرگ‌تری از یک قرارداد تأمین قطعه داشته باشد.

تأثیر این اتفاق روی بازار موبایل چیست؟

اگر بحران حافظه ادامه پیدا کند، اپل تنها شرکتی نخواهد بود که با مشکل مواجه می‌شود.

سامسونگ، شیائومی، اوپو، ویوو و سایر تولیدکنندگان گوشی نیز برای تأمین حافظه موردنیاز محصولات خود به همان بازار جهانی وابسته هستند.

در نتیجه، افزایش تقاضای هوش مصنوعی می‌تواند هزینه تولید بسیاری از گوشی‌های آینده را افزایش دهد.

این مسئله ممکن است در نهایت به یکی از سه شکل خودش را نشان دهد:

افزایش قیمت گوشی‌ها، کاهش حاشیه سود شرکت‌ها یا کاهش ظرفیت حافظه در مدل‌های ارزان‌تر.

در مدل‌های پرچمدار، احتمال انتقال بخشی از افزایش هزینه به قیمت نهایی بیشتر است؛ زیرا شرکت‌ها فضای بیشتری برای افزایش قیمت دارند.

اما در گوشی‌های اقتصادی، افزایش قیمت حافظه می‌تواند فشار بیشتری روی تولیدکنندگان ایجاد کند.

تحلیل موبالپ

اتفاقی که اکنون برای اپل رخ داده، نمونه بسیار خوبی از تأثیر مستقیم هوش مصنوعی بر بازار سخت‌افزار مصرفی است.

تا چند سال پیش، وقتی درباره رقابت هوش مصنوعی صحبت می‌کردیم، بیشتر تمرکز روی مدل‌های زبانی، پردازنده‌های گرافیکی و مراکز داده بود.

اما حالا اثر این رقابت به قطعاتی رسیده که داخل گوشی و لپ‌تاپ کاربران عادی قرار دارند.

اپل از یک طرف باید محصولات جدید خود را با قابلیت‌های هوش مصنوعی قدرتمندتر کند و از طرف دیگر برای تأمین حافظه موردنیاز همین محصولات با کمبود و افزایش قیمت مواجه شده است.

پیشنهاد استفاده از تراشه‌های چینی می‌تواند یک راه‌حل منطقی از نظر زنجیره تأمین باشد؛ اما فشار آمریکا این مسیر را پیچیده کرده است.

به نظر می‌رسد اپل در نهایت مجبور خواهد شد بین چند گزینه تعادل ایجاد کند: افزایش همکاری با تولیدکنندگان غیرچینی، سرمایه‌گذاری بیشتر روی زنجیره تأمین آمریکا، مذاکره برای دریافت مجوزهای لازم یا پذیرش هزینه بالاتر حافظه.

از نگاه موبالپ، این داستان می‌تواند یکی از مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار بر قیمت محصولات فناوری در ماه‌های آینده باشد.

اگر بحران حافظه ادامه پیدا کند، احتمالاً دیگر فقط درباره «گران شدن RAM و SSD» صحبت نخواهیم کرد؛ بلکه قیمت گوشی، لپ‌تاپ و حتی سایر گجت‌های مصرفی نیز تحت تأثیر قرار خواهد گرفت.